TAEN MAKEDONSKO-ODRINSKI KRUZHOK (TMOK)(S.-Peterburg, 1900–1906) – tajna revolucionerna i dobrotvorna asocijacija na makedonskite studenti vo S.-Peterburg, filijala na TMORO vo Rusija. Inicijator i prv pretsedatel e studentot na Duhovnata akademija Ivan Sapunarov (od Kostursko). Na prviot sostanok na TMOK (12. Ⅺ 1900) vo Protokolnata kniga e zapishano:„Nashiot kruzhok ima cel da go pomaga materijalno makedonskoto delo i, spored svoite mozhnosti, da go sledi odot na toa delo“. Po dva dena se zapishani i sredstvata za postignuvanje na celta:„1. chlenski vnos (po 50 kopejki mesechno), 2. lotarija i otkupuvanje na pravoto na bifeto vo vreme na pretpolagani koncerti, 3. lotarija od knigi,4. sobiranje stari alishta,5. vo sluchaj na nekoja katastrofa da se prakjaat apeli do shkolskite institucii ovde“. Megju desette osnovachi se naogja i K. P. Misirkov. TMOK vednash se povrzuva so VMK vo Sofija i so CK na TMORO vo Solun. Koga Sapunarov diplomiral, bil naznachen za uchitel vo Solunskata gimnazija i bil kooptiran za chlen na CK na TMORO, pretsedatel na TMOK stanal D. Laskov, a sekretar Hr. shaldev (1901). Koga i Laskov diplomiral, pretsedatel na TMOK stanuva vekje postdiplomecot K. P. Misirkov, a sekretar ostanuva shaldev. Vo toa vreme vekje se formirani takvi kruzhoci i na ruskite univerziteti vo Kiev, Moskva i Kazan, a podocna i vo Odesa. Megjusebno se povrzani i se vo usluga na osloboditelnoto delo. Na 28. H 1902 g. e osnovano i Makedonskoto nauchno-literaturno drugarstvo i site chlenovi na TMOK stanuvaat i negovi chlenovi, a Misirkov i prv potpisnik. Sobranite sredstva gi isprakjaat vo CK. Osobena dejnost TMOK razviva vo vremeto na Gornodjumajskoto vostanie, koga dobivaat informacii od Makedonija i gi plasiraat vo ruskiot pechat. Samite chlenovi se zadolzheni da go sledat redovno ruskiot, germanskiot, francuskiot, bugarskiot i srpskiot pechat, a poedinci (Misirkov) nastapuvaat i so svoi statii za makedonskoto prashanje. Na 17. H 1902 g. TMOK isprakja opshiren memorandum do pretsedatelot na SPB. slovensko blagotvorno drushtvo za Makedonija i osloboditelnata borba. Sorabotuvaat so drugite slovenski drushtva, osobeno so Bugarskoto vo S.-Peterburg. Se vodat informativni razgovori so istaknati lichnosti od opshtestveno-politichkiot i nauchno-kulturniot zhivot vo Rusija i Zapis vo Protokolnata kniga na TMOK vo S.-Peterburg (1900) za doznaenite informacii gi zapoznavaat CK i VMK. Vo noemvri 1902 g. Misirkov zaminuva vo Bitola, a pretsedatel na TMOK stanuva N. Hristov. Sekretarot Hr. shaldev e povrzan so bugarskiot egzarh i intrigira protiv Misirkov i D. CHupovski i protiv dejnosta na MNLD. Vo Ilindenskoto vostanie nekolku chlenovi zemaat i aktivno uchestvo, a eden od niv i zaginuva. Podocna se formira Centralno biro na Makedonskoodrinskata organizacija vo Rusija shto gi obedinuva site kruzhoci (drushtva), no vo 1906 g. vekje ja prekinuva dejnosta, stapuvajkji „vrz pochvata na internacionalizmot“. IZV.: AOINI, Skopje, f. Hr. shaldev, Arhivata na TMOK vo Petrograd i Kiev. LIT.: GJorgji Abadjiev, Za odnosot na Makedonskata kolonija vo Petrograd kon makedonskoto prashanje, „Glasnik na INI“, Ⅲ, 1, 1959, 107–111; D-r Blazhe Ristovski, Krste P. Misirkov (1874–1926). Prilog kon…, Skopje, 1966, 159-186 i 338345; istiot, Dimitrija CHupovski (1878– 1940) i Makedonskoto nauchno-literaturno drugarstvo vo Petrograd,I, Skopje, 1978, 131-180. Bl. R.
Кирилична верзија на написот
ТАЕН МАКЕДОНСКО-ОДРИНСКИ КРУЖОК